Technische documentatie: volledige methodologie van de zonnepanelensimulator

1. Overzicht van de simulator

1.1 Doel en reikwijdte

Met de simulator calcul-solaire.fr kan een particulier (of een professionele installateur) de zonne-opwek, de haalbare besparingen en de terugverdientijd van een zonnepaneleninstallatie op een woning in Europees Frankrijk inschatten.

De tool behandelt:

• Eigen verbruik met verkoop van het overschot aan het net
• Zuiver eigen verbruik (zonder teruglevering)
• De plug-and-play-set (zeer laag vermogen, < 3 kWp, zonder teruglevering)
• Volledige teruglevering van de opwek (≥ 9 kWp, contract met de terugleververgoeding EDF OA)
• Fysieke opslag in een thuisbatterij (5 tot 15 kWh)
• Virtuele opslag op het net (virtuele batterij)

1.2 Technische architectuur

De simulator is een webapplicatie die in Python (Django-framework) is ontwikkeld. De simulatieberekeningen, die lang kunnen duren (analyse van 8.760 uurwaarden per simulatie), draaien asynchroon op de achtergrond: de gebruiker ziet een voortgangspagina terwijl de rekenmotor aan het werk is, zonder dat de browser vastloopt.

1.3 Simulatiepijplijn in 7 stappen

1. Ophalen van PVGIS-weergegevens (8.760 u)            [20 %] 2. Berekening van de opwek voor 1 kWp                  [40 %] → geometrische transpositie + temperatuur + schaduw + rendement van de omvormer 3. Genereren van de verbruiksprofielen per uur         [60 %] → opsplitsing per post + persoonlijk profiel 4. Optimalisatie over meerdere vermogens               [80 %] → doorlopen van configuraties volgens het doel 4b. Financiële simulatie van de gekozen configuratie  [85 %] 5. Vooraf berekenen van de scenario's voor de thuisbatterij (5 capaciteiten) [90 %] 6. Opslaan van de resultaten                         [95 %] 7. Melding (indien van toepassing)                   [100 %]

1.4 De twee toegangswegen

Gratis simulatie (particulieren): de gebruiker vult een openbaar formulier in. De simulatie draait in standaardmodus: PVGIS-weergegevens, opgegeven schaduw. Alles is gratis: de volledige simulatie en het uitgebreide rapport (interactieve herberekening, volledige batterijscenario's, projectie over 25 jaar).

Professioneel aanbod (installateurs): een installateur kan via een eigen omgeving simulaties voor zijn klanten indienen. De simulatie draait dan in geavanceerde modus: nauwkeurige schaduw per uur op basis van satellietbeelden, de werkelijke kenmerken van de uit een catalogus gekozen apparatuur, een rapport op maat in de huisstijl van de installateur. Zie sectie 12.

1.5 Invoergegevens en uitvoergegevens

Invoer: de fysieke en financiële parameters van de installatie (locatie, oppervlakte, oriëntatie, verbruik, doel).

Uitvoer: alle berekende resultaten: opwek, besparingen, eigen verbruik, ROI, scenario's voor de thuisbatterij, profielen per uur/maand/seizoen.

2. Invoergegevens van de gebruiker

2.1 Parameters van de installatie

De coördinaten kunnen handmatig worden ingevoerd (interactieve kaart) of uit het adres worden afgeleid. De satellietbeelden van Google Solar verrijken automatisch de op het dak gedetecteerde oriëntatie en hellingshoek wanneer deze gegevens beschikbaar zijn.

2.2 Vormen van eigen verbruik

2.3 Dimensioneringsdoel

2.4 Randvoorwaarden in de uitgebreide modus

In de uitgebreide analysemodus kan de gebruiker grenzen stellen aan de gekozen oplossing: maximale terugverdientijd (jaren), minimale besparing (€/jaar), minimale dekking (%). Als geen enkele configuratie aan alle randvoorwaarden voldoet, wordt de beste configuratie zonder randvoorwaarden gekozen en wordt de gebruiker op de onverenigbaarheid gewezen.

2.5 Voorrang van de verbruiksbronnen

1. Verbruikscalculator (snel of expert): als de gebruiker deze heeft gebruikt, wordt de totaalwaarde ervan aangehouden.
2. Handmatige invoer: als de gebruiker deze rechtstreeks in het formulier heeft ingevuld.
3. Typische waarde van het gekozen profiel: wordt alleen als laatste redmiddel gebruikt.

Welke bron ook wordt gebruikt, het gegenereerde uurprofiel (8.760 waarden) wordt vervolgens herschaald zodat de som exact overeenkomt met het gekozen jaarverbruik.

3. Weergegevens: PVGIS

3.1 Wat is PVGIS?

PVGIS (Photovoltaic Geographical Information System) is een gratis database die is ontwikkeld door het Joint Research Centre (JRC) van de Europese Commissie. De database levert instralingsgegevens voor Europa, Afrika, Azië en Amerika. De simulator gebruikt versie 5,3.

3.2 Typisch meteorologisch jaar (TMY)

De simulator haalt een typisch meteorologisch jaar op (Typical Meteorological Year): voor elk uur van het jaar berekent PVGIS representatieve waarden die zijn afgeleid uit de statistische analyse van meerdere jaren satellietwaarnemingen. Het antwoord bevat 8.760 uurwaarden.

3.3 Opgehaalde gegevens

De drie componenten GHI / DNI / DHI zijn onmisbaar om de instraling te berekenen die de panelen daadwerkelijk ontvangen, afhankelijk van hun oriëntatie en hellingshoek (§5.1).

3.4 Tijdsafstemming

De ruwe weergegevens gebruiken een willekeurig referentiejaar; ze worden automatisch naar het lopende jaar verschoven om de seizoensprofielen en de schaduw per uur correct op elkaar af te stemmen.

3.5 Caching en foutafhandeling

De weergegevens voor een bepaalde locatie worden 24 uur in de cache bewaard. Als de weerbron niet beschikbaar is, mislukt de simulatie netjes in plaats van een resultaat te leveren dat op onvolledige gegevens is gebaseerd.

3.6 Schaduw van veraf (reliëf)

Schaduw van veraf (reliëf, bergen) is al in de opwek verwerkt, omdat de PVGIS-gegevens van nature een horizonmodel van het reliëf bevatten dat rechtstreeks op de geleverde instraling wordt toegepast. Empirisch geverifieerd (vergelijking met en zonder geactiveerd horizonmodel):

Het is de directe component die wordt verminderd wanneer de zon achter het reliëf verdwijnt (sterk in de bergen, verwaarloosbaar in de vlakte); de diffuse component wordt niet verminderd (een modelleringskeuze van PVGIS). Deze schaduw van veraf is dus al in de eindberekening verwerkt, zodat er niets dubbel wordt geteld.

De simulator toont in het rapport ook, uitsluitend ter informatie, een horizoncurve van de locatie (best-effort, zonder invloed op de berekening van de opwek).

4. Verrijking met satellietbeelden (Google Solar)

Google Solar is een dienst die satellietbeelden analyseert om informatie over daken en hun zonnepotentieel te halen. De simulator gebruikt de dienst op twee verschillende niveaus.

4.1 Automatische dakdetectie (in het formulier)

Wanneer: bij het invoeren van het adres in het formulier, wanneer de dienst beschikbaar is.

Wat het doet: de dienst herkent de dakdelen van het gebouw en kiest het beste dakdeel (beste zonne-expositie). Daaruit haalt de dienst:

• Het werkelijke azimut van het dakvlak
• De werkelijke helling van het vlak
• Een geschatte schaduwfactor, afgeleid van de mediane zonne-instraling van het dakdeel

Deze gegevens vullen de velden voor oriëntatie, hellingshoek en schaduw in het formulier vooraf in. De gebruiker kan ze handmatig corrigeren.

4.2 Schaduwmasker per uur (tijdens de simulatie, alleen in het uitgebreide aanbod)

Wanneer: tijdens de berekening, alleen voor simulaties in de uitgebreide of professionele modus.

Wat het doet: voor elke maand van het jaar levert de dienst een matrix per uur (24 uur) die aangeeft op welk deel van de dagen van de maand elk punt van het dak op het betreffende uur direct zonlicht krijgt.

De simulator middelt de zonne-instraling over de werkelijke plaatsingszone (de opgegeven dakcontour, of anders een klein zone in het midden) in plaats van op één enkel punt te vertrouwen, wat de ruis door lokale obstakels (schoorsteen, dakraam) vermindert. Het resultaat is een matrix van 12 maanden × 24 uur met zonfracties, die uur voor uur op de jaaropwek wordt toegepast.

Erkende beperking: dit ruimtelijke gemiddelde is een energetische benadering (beschikbare directe instraling op het paneelveld); het modelleert niet de fijne elektrische onbalans tussen paneelstrings (“strings”) bij gedeeltelijke schaduw met een centrale omvormer.

Geldigheidsdrempel: als de gegevens voor het grootste deel van het jaar niet beschikbaar zijn, wordt het masker als onbetrouwbaar beschouwd en valt de simulatie terug op de in het formulier opgegeven schaduw.

4.3 Beschikbaarheid van de dienst

Als er voor een locatie geen satellietbeelden beschikbaar zijn, of tijdelijk niet, gaat de simulatie gewoon verder zonder deze verrijking; het is nooit een blokkerende factor.

4.4 Samenvatting: wie waarvan profiteert

5. Berekening van de zonne-opwek

De opwek wordt uur voor uur berekend over de 8.760 uren van het jaar en vervolgens opgeteld tot de jaaropwek. De berekening levert eerst de opwek voor 1 kWp geïnstalleerd vermogen, die vervolgens met het gekozen vermogen wordt vermenigvuldigd.

5.1 Geometrische transpositie (vlak van de panelen)

Waarom: de ruwe weergegevens geven de instraling op een horizontaal oppervlak weer. De opwek van een gekanteld en georiënteerd paneel, bijvoorbeeld pal op het zuiden onder 30°, verschilt van de horizontale instraling. Deze berekening bepaalt de instraling die in het vlak van de panelen daadwerkelijk wordt ontvangen, gegeven hun oriëntatie en hellingshoek.

Hoe: de berekening gebruikt het hemelmodel van Hay-Davies (een standaard academische referentie in de fotovoltaïsche techniek), dat de diffuse straling opsplitst in een circumsolaire component (dicht bij de zon) en een isotrope component (de rest van de hemel). De drie weercomponenten (GHI, DNI, DHI) worden rechtstreeks gebruikt, zonder extra empirische opsplitsing.

Resultaat: voor elk uur worden drie grootheden verkregen: de totale instraling in het vlak van de panelen (gebruikt voor de berekening van de opwek), de directe component (de enige die schaduw kan verminderen) en de diffuse component (die het paneel ook bereikt als het directe licht geblokkeerd is).

Albedo van de grond: standaardwaarde van 0,20 (gras / stedelijke omgeving), een standaard in de literatuur.

Terugvaloptie: als deze berekening uitzonderlijk mislukt (ontbrekende gegevens), valt de berekening terug op de ruwe horizontale instraling; de simulatie wordt nooit geblokkeerd.

5.2 Basis-Performance Ratio (PR)

De Performance Ratio is een globale coëfficiënt die het werkelijke rendement van de installatie ten opzichte van het theoretische potentieel weergeeft. Hij bundelt de verliezen door bekabeling, mismatch tussen panelen, stof enzovoort.

De uiteindelijke PR wordt begrensd tussen 0,70 en 0,95.

5.3 Temperatuurcorrectie: celtemperatuur

Waarom: het rendement van een zonnepaneel daalt naarmate de temperatuur stijgt. Dit verlies hangt niet af van de luchttemperatuur, maar van de temperatuur van het silicium van de cel, die in direct zonlicht aanzienlijk hoger is. Alleen de luchttemperatuur gebruiken zou in een gematigd klimaat tot een te optimistische uitkomst leiden.

Gebruikt model (NOCT-model, de standaard van de fabrikanten):

T_cel = T_lucht + (NOCT − 20) / 800 × Instraling_paneelvlak

Hierbij is NOCT de nominale bedrijfstemperatuur van de cel (afkomstig uit het datasheet van het gekozen paneel, of standaard 45 °C).

Temperatuurderating:

factor = 1 + (γ / 100) × (T_cel − 25)

Standaardwaarden (als er geen specifiek paneel is gekozen): γ = −0,35%/°C, NOCT = 45 °C. De factor per uur wordt begrensd tussen 0,70 en 1,10.

5.4 Schaduwcorrectie

Modus per uur (uitgebreid / professioneel aanbod): de matrix met zonne-instraling per uur (§4.2) moduleert de opwek uur voor uur. Alleen de directe component wordt verminderd:

schaduwratio_u = (diffuse_instraling + directe_instraling × masker_u) / totale_instraling

Modus op basis van opgave (alle gebruikers): als er geen nauwkeurig masker per uur beschikbaar is, wordt een globale schaduwfactor (0–30%) alleen op de directe component toegepast:

verlies = schaduwfactor × reductiecoëfficiënt ratio = 1 − verlies × (directe_instraling / totale_instraling)

Bron: NREL, “DC Optimizer Field Performance” (2019).

5.5 Correctie voor het werkelijke omvormerrendement

De meteorologische referentiegegevens gaan er impliciet van uit dat de omvormer een rendement van 96% heeft. Als een specifiek omvormermodel is gekozen (professionele catalogus) en het werkelijke Europese rendement daarvan afwijkt van 96%, wordt een evenredige correctiefactor toegepast.

5.6 Samenvattende formule voor de opwek per 1 kWp

opwek_1kWp (kWh/u) = (instraling_paneelvlak / 1000) × PR × thermische_factor × schaduwfactor × omvormerfactor jaaropwek = som(opwek_1kWp over 8.760 u) × P    [kWh/jaar]

5.7 Plaatsingsdichtheid en maximaal toelaatbaar vermogen

max_vermogen = dakoppervlakte_m² / oppervlakte_per_kWp

1. Als een specifiek paneelmodel is gekozen: de werkelijke dichtheid uit het productblad.
2. Anders een vaste waarde per paneeltype: standaard monokristallijn 6,5 m²/kWp, TOPCon/HJT 5,5 m²/kWp, bifaciaal 6,0 m²/kWp.

Het maximale vermogen wordt naar beneden afgerond op 0,5 kWp, begrensd tot 500 kWp en kan niet lager zijn dan het door de gebruiker ingevoerde vermogen.

5.8 Daken met meerdere vlakken (meerdere oriëntaties)

Een installatie kan meerdere dakvlakken met verschillende oriëntaties en hellingshoeken beslaan (meestal Oost/West, of Zuid + Oost). Elk vlak draagt een deel van het vermogen (maximaal 4 vlakken, waarbij de delen samen 100% vormen).

De opwek per 1 kWp is het gewogen gemiddelde van de opwek per vlak, waarbij elk vlak met zijn eigen oriëntatie, zijn eigen temperatuurcorrectie en zijn eigen schaduw wordt berekend. De Performance Ratio, het schaduwmasker (gekoppeld aan de locatie) en de correctie voor het omvormerrendement blijven voor alle vlakken gelijk.

Een dak op oost/west heeft zo een afgevlakte opwekcurve (opwek verdeeld over ochtend en avond), wat het eigen verbruik doorgaans verbetert ten opzichte van één enkel vlak pal op het zuiden.

6. Verbruiksprofiel per uur

Om het eigen verbruik (het deel van de zonne-opwek dat direct wordt verbruikt) te berekenen, is een verbruiksprofiel per uur nodig dat uur voor uur op de opwek is afgestemd. Dit profiel wordt in twee stappen berekend: opsplitsing van het jaarverbruik per post, en vervolgens het genereren van een uurprofiel op basis van de bewoningsgewoonten.

6.1 Bron van het jaarverbruik

De afweging tussen de bronnen wordt beschreven in §2.5. De uiteindelijk gekozen waarde dient als doel voor de herschaling: het gegenereerde uurprofiel wordt evenredig aangepast zodat de som exact gelijk is aan het beoogde jaarverbruik.

6.2 Opsplitsing per post (ADEME-ratio's 2022)

Posten met vast verbruik (eerst in mindering gebracht): elektrisch voertuig 2.500 kWh/jaar vast (15.000 km/jaar bij 17 kWh/100 km); zwembad 2.000 kWh/jaar vast (pomp 8 u/dag × 5 maanden).

Elektrische verwarming of warmtepomp (berekend op basis van de klasse van het energielabel (DPE) en de oppervlakte): de DPE-klasse geeft het totale wettelijke verbruik van de 5 toepassingen. Het aandeel verwarming bedraagt 63% van dit totaal voor een elektrisch verwarmde woning (bron ADEME/CEREN). De verwarming wordt begrensd tot 70% van het resterende verbruik.

Dit vaste aandeel van 63% geldt alleen voor profielen zonder uitgebreide verbruikscalculator. Als u de calculator hebt gebruikt (zoals bij vrijwel alle simulaties), wordt uw verwarming op een andere manier verkregen, namelijk als verschil. Zie de volgende sectie.

Elektrisch warm tapwater: 900 kWh × aantal personen, gedeeld door 2,5 bij een warmtepompboiler. Begrensd tot 50% van het resterende verbruik.

Als de gebruiker een uitgebreide verbruikscalculator heeft gebruikt, wordt de daaruit voortvloeiende werkelijke verdeling rechtstreeks gebruikt, zonder deze statistische ratio's.

6.2bis Uw verwarming, wanneer de calculator deze berekent

Uw DPE-label omvat vijf wettelijke toepassingen: verwarming, warm water, koeling, verlichting en hulpapparatuur (mechanische ventilatie VMC, pompen). Het is dus niet het verbruik van uw woning: huishoudapparaten, koken en multimedia zitten er niet in.

In plaats van te veronderstellen welk deel van deze envelop naar verwarming gaat, leidt de simulator dit af: hij trekt de vier andere toepassingen af, die hij al afzonderlijk berekent op basis van uw opgegeven apparatuur. Wat overblijft, is uw verwarming.

DPE-envelop − warm water − verlichting − ventilatie − koeling = verwarming

Een constant aandeel zou natuurkundig onjuist zijn: verwarming hangt af van de isolatie, terwijl warm water vooral afhangt van het aantal bewoners. Het verkregen aandeel varieert dus met uw klasse: ongeveer 20% van de envelop voor een woning met klasse A, 73% voor een woning met klasse G.

Wat uw label al bevat

Een DPE-label is een verbruik per m², gemeten op uw woning, op haar locatie. Het omvat dus al het lokale klimaat, uw ventilatie en uw isolatie. Ze een tweede keer toepassen zou betekenen dat ze dubbel worden geteld: de simulator doet dat niet. Twee woningen die echt in klasse D zijn ingedeeld, verbruiken in Lille evenveel kWh/m² als in Nice: als de woning in Lille dat haalt, is ze beter geïsoleerd, en dat blijkt al uit haar label.

Wat daarentegen van uw gebruik afhangt en niet van het gebouw, wordt altijd toegepast: ingestelde temperatuur, regeling, gebruiksintensiteit. Omdat het DPE op een conventioneel scenario is berekend (19 °C, genormaliseerde bezetting), wordt uw afwijking van dat scenario nooit dubbel geteld.

Van conventioneel naar werkelijk

Het DPE pretendeert geen werkelijk verbruik te voorspellen, en de afwijking is systematisch: in zeer slecht geïsoleerde woningen verwarmen bewoners niet alles tot 19 °C: ze sluiten kamers af en zetten de thermostaat lager. In energiezuinige woningen is het omgekeerd (rebound-effect). Er wordt een correctie toegepast, van +30% voor een woning met klasse A tot −35% voor een woning met klasse G. Het zijn ordes van grootte uit de literatuur, die we aan de hand van praktijkgegevens opnieuw zullen kalibreren.

Uw DPE-label, bekend of niet

Als u het exacte cijfer van uw DPE kent, vul dat dan in: de letter alleen is een bereik. Klasse C omvat 110 tot 180 kWh/m²/jaar, dat wil zeggen ±25% rond de standaard toegepaste gemiddelde waarde.

Als u het niet kent, wordt het geschat op basis van het bouwjaar en het type woning. Bij gelijke isolatie uit dezelfde periode verliest een vrijstaande woning met vier gevels ongeveer twee keer zoveel warmte per m² als een tussenverdieping-appartement: het type woning verschuift de schatting met één klasse.

6.3 Genereren van het persoonlijke uurprofiel (8.760 uren)

Er worden parallel twee versies geproduceerd: het huidige profiel (spontaan gebruik) en het geoptimaliseerde profiel (programmeerbare apparaten verschoven naar de piek van de zonne-opwek, 10.00–13.00 u).

Seizoensmodulatie: de verwarming wordt in de winter versterkt en is in de zomer vrijwel nul. De verlichting volgt de uren van duisternis.

Optimalisatie: programmeerbare apparaten (wasmachine, vaatwasser, wasdroger, elektrisch warm water, elektrisch voertuig met zonne-lading) worden verschoven naar 10.00–13.00 u. Koelen en vriezen, verwarming en koken kunnen niet worden verschoven.

6.4 Expertmodus (nauwkeurige roosters)

Als de gebruiker nauwkeurige roosters voor zijn apparaten heeft opgegeven (vermogen, maanden van gebruik, inschakeluren), wordt het uurprofiel rechtstreeks uit deze werkelijke gegevens opgebouwd. Voor het geoptimaliseerde profiel wordt het tijdvak van huishoudapparaten, warm water en het elektrische voertuig vervangen door het zonvenster.

6.5 Zwembad en elektrisch voertuig

Zwembad: het jaarverbruik wordt over de gebruiksperiode verdeeld volgens een vast tijdvak (start om 9.00 u in het huidige profiel, om 10.00 u in het geoptimaliseerde profiel).

Elektrisch voertuig: drie laadmodi: daluren (0.00–5.00 u + 22.00–23.00 u), zonne-energie (10.00–15.00 u) of gemengd.

7. Optimalisatietool voor het vermogen

7.1 Algemeen principe

De optimalisatietool test alle mogelijke configuraties binnen het toegestane vermogensbereik, met een stapgrootte gelijk aan het vermogen van één module (bijv. 400 Wp = 0,4 kWp). Voor elke configuratie berekent hij de economische indicatoren op basis van dezelfde uurprofielen en kiest hij vervolgens de beste volgens het gekozen doel.

7.2 Berekening per configuratie

production_horaire = production_1kWp × P
autoconso_kWh      = som(min(production_horaire[h], consommation_horaire[h]))  voor h over 8.760 u
injection_kWh      = production_annuelle − autoconso_kWh
economie_annuelle  = autoconso_kWh × tarif_achat + injection_kWh × tarif_injection
coût_brut          = coût_par_kWp(P) × P
prime              = prime_autoconsommation(P)    (0 sinds juni 2026)
coût_net           = coût_brut − prime
ROI_simple         = coût_net / economie_annuelle    (jaren)

7.3 Selectielogica volgens het doel

Financieel rendement: kiest het vermogen met de kortste terugverdientijd. Er wordt geen kunstmatige drempel toegepast: het kostenmodel (vaste kosten + een degressieve prijs per kWp, zie §8.2) bestraft heel kleine installaties op natuurlijke wijze.

Zelfvoorziening: maximaliseert het zelfvoorzieningspercentage, mits de configuratie redelijk rendabel blijft.

Evenwicht: een gewogen compromis tussen financieel rendement en dekking van de behoeften, met een zachte straf om te voorkomen dat een weinig rendabele overdimensionering wordt aanbevolen.

Doorverkoop (volledige teruglevering): maximaliseert de nettowinst over 20 jaar. Het minimale vermogen wordt op 9 kWp gezet, de wettelijke drempel van het terugleveringscontract EDF OA.

7.4 Beperkingen in de uitgebreide modus

In de uitgebreide modus kunnen na de berekening optionele filters worden toegepast: maximale terugverdientijd, minimale besparing, minimale dekking. Als geen enkele configuratie de filters doorstaat, wordt de beste configuratie zonder beperkingen behouden en verschijnt er een waarschuwing.

7.5 Resultaat van de optimalisatietool

De optimalisatietool geeft het optimale vermogen terug, samen met de volledige tabel van alle geteste configuraties. Als de gebruiker een eigen vermogen heeft gekozen, vervangt die waarde de automatische aanbeveling.

8. Financiële simulatie

8.1 Waarderingsmodi

Eigen verbruik met overschot:

economie_annuelle = autoconso_kWh × tarif_achat + injection_kWh × tarif_injection

Zuiver eigen verbruik / plug & play-set:

economie_annuelle = autoconso_kWh × tarif_achat (injection = 0, tarif_injection = 0, prime = 0)

Volledige teruglevering:

revenu_annuel = production_annuelle × tarif_vente_totale (100% teruggeleverd, elektriciteitsfactuur ongewijzigd, geen premie)

Optie piek- / daluren : de zonne-opwek vindt uitsluitend overdag plaats, dus volledig tijdens de piekuren. Voor gebruikers met een piek- en daluren-contract is het inkooptarief dat in alle berekeningen wordt gebruikt het aangepaste piekurentarief (standaard: 0,2142 €/kWh, gereguleerd tarief per 1 augustus 2026).

8.2 Geschatte installatiekosten

De kosten worden gemodelleerd als de som van twee componenten, uitgedrukt exclusief btw en aan het einde van de berekening omgezet naar bedragen inclusief btw:

coût_total_TTC = (frais_fixes_HT + coût_variable_HT + surcoûts_HT/kWp × P) × (1 + TVA) + surcoût_batterie_TTC

Vaste kosten excl. btw: 2.200 €, onafhankelijk van het vermogen. Hieronder vallen: verplaatsing en inzet van de installateur, veiligheidssteiger, technisch bezoek, tienjarige bouwaansprakelijkheidsverzekering (décennale), CONSUEL-keuring (Franse certificering van de elektrische conformiteit; ≈ 150-200 €), aansluitovereenkomst met Enedis (de netbeheerder; ≈ 300-500 €), administratieve formaliteiten.

De degressiviteit weerspiegelt het schaalvoordeel bij panelen (inkoop in volume) en de optimalisatie van de plaatsingstijd. Kalibratiebron: praktijkgegevens van professionele installateurs, bevestigd door de marktbandbreedtes in Frankrijk voor 2025-2026.

Meerprijs thuisbatterij: +800 €/kWp incl. btw. Uitzondering: de plug & play-set hanteert een vast bedrag van 500 €/kWp incl. btw, zonder vaste kosten of meerprijzen. Als de gebruiker een eigen offerte heeft ingevoerd, vervangt die de automatische schatting volledig.

8.3 Gereguleerde tarieven (arrêtés van de CRE)

De gereguleerde tarieven (overschot, volledige teruglevering en de premie voor eigen verbruik, ofwel “prime à l'autoconsommation”) worden ongeveer 4 keer per jaar bijgewerkt volgens de regelingen (arrêtés) van de Commission de Régulation de l'Énergie (CRE, de Franse energietoezichthouder) en liggen nooit vast in de code van de simulator.

Tarief volledige teruglevering : < 9 kWp → 0 (steun afgeschaft sinds maart 2025); ≥ 9 kWp → volgens de geldende schijf. Premie voor eigen verbruik : afgeschaft sinds de regeling van 1 juni 2026 (0 €/kWp). Inkooptarief van het net : 0,2001 €/kWh incl. btw bij 3 en 6 kVA, 0,1985 €/kWh incl. btw van 9 tot 36 kVA, gereguleerd Base-tarief per 1 augustus 2026.

8.4 Meerjarenprognose

De financiële prognose wordt jaar na jaar berekend over 25 jaar (of 20 jaar bij volledige teruglevering, de looptijd van het EDF OA-contract):

Voor elk jaar n (1 tot N):
  facteur_production = (1 − dégradation_annuelle)^(n−1)   ← degradatie van de panelen
  facteur_tarif_élec = (1 + 0,03)^(n−1)                    ← stijging van het elektriciteitstarief (eigen verbruik)
  facteur_tarif_rachat = (1 + 0,02)^(n−1)                  ← indexatie van het terugleverings- / verkooptarief

Bij eigen verbruik:
  cash_flow_n = autoconso_kWh × tarif_achat × facteur_production × facteur_tarif_élec
              + injection_kWh × tarif_injection × facteur_production × facteur_tarif_rachat
              − TURPE (26,40 €/jaar)

Bij volledige teruglevering:
  cash_flow_n = production_kWh × tarif_vente × facteur_production × facteur_tarif_rachat
              − TURPE (26,40 €/jaar)

Nettowinst = som van de jaarlijkse kasstromen − nettokosten. Elke kasstroom is netto van het netwerktarief TURPE voor zelfproducenten (26,40 €/jaar, de enige terugkerende kostenpost). Deze berekening wordt na de jaar-voor-jaarlus uitgevoerd, zodat inflatie, degradatie en TURPE correct worden weergegeven.

8.5 Financiële indicatoren

8.6 Vermeden CO2

CO2_évité = production_annuelle_kWh × 0,0520    [kgCO2e/jaar]

De factor van 52,0 gCO2e/kWh komt overeen met de gemiddelde emissiefactor van de Franse elektriciteitsmix. Hij wordt toegepast op de totale opwek, niet alleen op het eigen verbruik, omdat alle opgewekte energie schone energie is die de nationale mix vervangt.

8.7 TURPE voor residentiële zelfproducenten

TURPE = 26,40 € excl. btw/jaar

Bron: gereguleerd tarief van de CRE / Enedis. Wordt getoond in de gedetailleerde prognoses, maar is niet verwerkt in de kasstromen van de hoofdprognose (marginale impact).

9. Thuisbatterijscenario's

9.1 Principe en moment van berekening

De batterijscenario's worden systematisch vooraf berekend aan het einde van elke simulatie, voordat de resultaten worden opgeslagen.

9.2 Vijf standaardcapaciteiten

9.3 Echte simulatie uur voor uur

Voor elke capaciteit wordt een gedetailleerde simulatie uitgevoerd over de 8.760 uren van het jaar (en niet met een benaderende statistische formule). Beginstand: laadniveau = 50% van de bruikbare capaciteit.

Overschotsituatie (opwek > verbruik): het directe eigen verbruik wordt onmiddellijk meegeteld; het teveel laadt de thuisbatterij op (efficiëntie 95%); wat niet kan worden opgeslagen, wordt teruggeleverd aan het net.

Tekortsituatie (verbruik > opwek): het directe eigen verbruik wordt meegeteld; de thuisbatterij ontlaadt om het tekort te dekken; wat niet gedekt kan worden, wordt van het net afgenomen.

9.4 Indicatoren per scenario

9.5 Prognose over 25 jaar met capaciteitsdegradatie van de thuisbatterij

Voor elk jaar n (1 tot 25):
  facteur_n = max(plancher_dégradation, 1,0 − dégradation_annuelle × n)
  contribution_n = économie_supplémentaire_annuelle × facteur_n

économie_25ans_batterie = som van de bijdragen

Degradatie: 2%/jaar → ondergrens van 70% bereikt in jaar 15 (jaar 16–25: constante factor van 0,70). Analytische cumulatieve factor ≈ 19,6× (tegenover 25× zonder degradatie, dus −22%). Het vervangingsjaar wordt afgeleid uit de cyclusgarantie van de fabrikant, begrensd tot 25 jaar; als eerder vervanging nodig is, verdubbelen de totale kosten.

9.6 Echt model (professioneel aanbod)

Als een specifiek thuisbatterijmodel uit een professionele catalogus wordt gekozen, vervangen de werkelijke kenmerken ervan de generieke parameters en wordt één enkel scenario berekend (in plaats van de 5 standaardscenario's).

9.7 Bron van waarheid voor de resultaten

De aldus berekende batterijscenario's vormen de enige bron van waarheid die aan de gebruiker wordt getoond: de waarden worden nooit ter plekke herberekend met een vereenvoudigde schattingsformule.

10. Virtuele batterij

10.1 Principe

De virtuele batterij is een dienst van gespecialiseerde externe aanbieders waarmee u het zonne-overschot virtueel op het elektriciteitsnet kunt opslaan en later weer kunt terugkrijgen. Er is geen extra fysieke apparatuur nodig: de slimme meter meet de teruglevering, die wordt bijgeschreven op een kWh-rekening die kan worden opgenomen. Alleen van toepassing op eigen verbruik met overschot.

10.2 Berekening van besparing en terugverdientijd

Typische tariefstructuur: activering 299 € incl. btw (eenmalig), abonnement 1,20 €/kWp/maand incl. btw, teruggavekosten (kosten voor transport via het net + toepasselijke belastingen).

De virtuele batterij waardeert het teruggeleverde overschot tegen de teruggaveprijs in plaats van tegen de gereguleerde terugleververgoeding (0,011 €/kWh), wat een hogere waardering oplevert zolang de meerkosten van het abonnement gedekt zijn.

valeur_surplus    = surplus_annuel_kWh × (tarif_achat − frais_restitution)
économies_nettes  = valeur_surplus − abonnement_annuel
ROI = (coût_activation + som van de abonnementen) / économies_nettes     (jaren)

De prognose gaat uit van een stijging van het inkooptarief van +3%/jaar.

11. Weergegeven resultaten en indicatoren

11.1 Belangrijkste indicatoren

11.2 Grafieken

Vier soorten grafieken: gemiddeld dagprofiel, maandbalans, seizoensprofielen (winter / lente / zomer / herfst) en vermogensvergelijker (interactieve tabel van alle geteste configuraties).

11.3 Waarschuwing voor laag financieel rendement

Er verschijnt een waarschuwing wanneer de berekende nettowinst over 25 jaar negatief is, een typisch geval van een huishouden dat overdag niet thuis is en grote overschotten heeft die weinig opbrengen.

11.4 Vermogensvergelijker

Alle door de optimalisatietool geteste configuraties worden weergegeven in een interactieve tabel, zodat u verschillende vermogens kunt vergelijken zonder een volledige simulatie opnieuw te starten.

12. Professioneel aanbod: bijzonderheden

Een aanbod voor professionele installateurs maakt het mogelijk simulaties voor hun klanten uit te voeren via een online omgeving. Belangrijkste verschillen met het traject voor particulieren:

• Nauwkeurige schaduw per uur altijd ingeschakeld (satellietmasker in plaats van een opgegeven globale factor)
• Catalogus met echte apparatuur: specifiek paneel, specifieke omvormer en thuisbatterij met de exacte kenmerken uit het productblad
• Aangepaste prijzen: de eigen inkoopprijzen van de professional
• Aangepast rapport in de huisstijl van de installateur
• Direct interactief herberekenen zonder een volledige simulatie opnieuw te starten

De technische architectuur en beveiligingsaspecten van dit aanbod worden niet in dit openbare document beschreven.

Bijlage A: Referentieconstanten en uitgangspunten

Bijlage B: Bronnen en referenties

Bijlage C: Bekende beperkingen en verbeterpunten

Huidige beperkingen

• Nauwkeurigheid van de opwek: het verschil tussen de gesimuleerde opwek en de PVGIS-referentiemetingen bedraagt gemiddeld ongeveer +5 tot +8%. De weergegevens zelf hebben een eigen onzekerheid van ongeveer ±5%.
• Geschat verbruik: de snelle calculator levert een statistische schatting. Het werkelijke verbruik kan ±20% afwijken, afhankelijk van individuele gewoonten.
• Opgegeven schaduw: in de gratis simulatie is schaduw een globale factor (geen gedetailleerde modellering van gedeeltelijke schaduw tussen strings van panelen).
• Toekomstige tarieven: de prognose over 25 jaar gaat uit van een regelmatige stijging van 3%/jaar van de elektriciteitsprijs, een redelijke aanname als trend maar onzeker op lange termijn.
• Volledige teruglevering ≤ 9 kWp: de EDF OA-vergoeding is sinds maart 2025 afgeschaft voor installaties ≤ 9 kWp; de simulator geeft deze situatie correct weer.

Geïdentificeerde verbeterpunten

• Systematische validatie van de gesimuleerde opwek aan de hand van gemeten werkelijke opwekgegevens
• Uitbreiding van de tariefcatalogus met andere elektriciteitsleveranciers
• Rekening houden met collectief eigen verbruik voor mede-eigendommen
• Fijnere modellering van de niet-lineaire degradatie van panelen in het begin van hun levensduur

Recent doorgevoerde verbeteringen (juni 2026)

• Daken met meerdere dakvlakken: 1 tot 3 dakvlakken met verschillende oriëntaties / hellingen, automatisch gedetecteerd (zie §5.8)
• Schaduw per uur gemiddeld over het werkelijke plaatsingsvlak (zie §4.2)
• Optie piek- / daluren (zie §8.1, §8.3)
• Capaciteitsdegradatie van de thuisbatterij over 25 jaar met vervanging verwerkt in de totale kosten (zie §9.5)